عرصه قلم و اندیشه و هنر ، از گذر تولد  صهیونیسم سیاسی ، داستان و رمان و تئاترهایی بسیار پدید آمد . از آن جمله اشعار مذهبی یهود ابن هاله وی ( مرگ 519 ش. / 1140 م.) که به سود مقاصد صهیونیستی به کار رفت . کتاب تلمود2 ، که نگارش آن در 1129 ش. / 1750 م. به پایان رسید ، اندیشه بازگشت به ارض موعود را رواج داد . بنجامین دیزرائیلی3 ( مرگ 1260 ش. / 1881 م. ) در رمان دیوید آلروی ( تالیف 1212 ش. / 1883 م. ) گونه ای نژاد پرستی افراطی را به تصویر کشید ، زیگموند فروید ( تولد 1235 ش. / 1856 م. ) بر لزوم اجرای تربیت صهیونیستی تاکید ورزید و رمان دانیل دروندا4 اثر جورج الیوت5 ( تالیف 1255 ش. / 1876 م. ) که مهم ترین سند ادبی صهیونیسم به شمار می رود ، نا ممکن بودن ادغام یهودیان در تمدن های دیگر را گوشزد کرد . افزون بر این تلاش ها ،‌ نگارش دائره المعارف صهیونیسم و اسرائیل ( تالیف 1259 ش. / 1880 م.‌ ) به سهم خویش زمینه ساز صدور اعلامیه بالفور گردید6 .

برخی افسانه ها نیز در پدید آمدن صهیونیسم دخیل بوده اند . مهمترین این افسانه ها ، افسانه یهودی سرگردان یا یهودی دوره گرد است . قهرمان این افسانه ، مظهر انسان نیکوکار است که هر دردی را درمان می کند و به مدد بیوه زنان ، یتیمان و از کار افتادگان می رود . اما این افسانه به تدریج برای نمایانیدن زندگی سراسر آمیخته با رنج ، محنت ، درماندگی ، مظلومیت ، فقر ، سرگردانی و بی پناهی یهودیان به کار رفت و سینه به سینه نقل و بارها به شکل تئاتر ، نمایش نامه و . . . ظاهر شد و به آهستگی زمینه ذهنی ضرورت تلاش برای رهایی و نجات یهودیان صهیونیست را در اواخر قرن نوزدهم میلادی ( دوازده شمسی ) فراهم آورد7 .

ادبیات صهیونیستی همواره ، تنها به ترسیم چهره یهودی یا یهودیان ناراضی نپرداخته اند ، بلکه گاه کوشیده اند چهره ای نیک از یهودیان به دست دهند تا راه کسب امتیازات اجتماعی بیشتری را بازیابند که زمینه ساز ظهور صهیونیسم باشد ؛ چنان که برای رسیدن به این اهداف ، رمان ماریا ادگارت ، اثر هارنگتون در 1186 ش. 1819 م. و رمان آیوانهو ، اثر سروالتر اسکات در 1188 ش. / 1819 م. تالیف شده اند .

در مجموع ، ادبیات صهیونیستی کوشیده است همبستگی یهودیان جهان را رواج دهد و با تبلیغات ضد صهیونیستی مبارزه کند و رنج و ستم دیده گی یهودیت را به تصویر کشد و به پندار خود ، وحشی گری اعراب علیه یهودیان را نمایان سازد و به ترویج اندیشه برتری قوم یهود بپردازد8 .

/ 0 نظر / 6 بازدید